Monday, October 26, 2015
លោក ញ៉យ ចំរើន តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវបានគេព្រួតវាយ សង្ស័យរឿងស្នេហា គំនុំបុគ្គល
នៅវេលាម៉ោងប្រម៉ាណ 12នឹង 30នាទីថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី26 ខែតុលា ឆ្នាំ2015 តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចំនួនពីររូបក្នុងនោះមួយរូបត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា ញ៉យ ចំរើន តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពង់ចាម ត្រូវបានមនុស្សមួយក្រុមនាំគ្នាសម្រុក ស្ទាក់ស្កាត់រថយន្ត និងធាក់ទ្វារបំបែកកញ្ចក់ ព្រួតវាយយ៉ាងតំណំទៅលើអ្នកតំណាងរាស្ត្ររូបនេះ អោយរងរបួស បន្ទាប់មកក្រុមមនុស្សទាំងនោះ ក៏បានជិះរថយន្តភៀសខ្លួនទៅបាត់។ ដោយឡែកលោក ញ៉យ ចំរើន និងអ្នកតំណាងរាស្ត្រមួយរូបទៀត ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ។
ប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការណ៍ពីអ្នកតំណាងរាស្ត្រមកពីផ្ទៃក្នុងគណបក្សប្រឆាំងដែលស្និតជាមួយលោក ញ៉យ ចំរើន បានអោយដឹងថា ករណីអំពើហិង្សាដែលបានកើតឡើងនេះ អាចជាំគំនុំបុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកតំណាងរាស្ត្ររូបនេះ ដោយហេតុថា កន្លងមកលោក ញ៉យ ចំរើន បានលែងលះប្រពន្ធរបស់ខ្លួននៅឯក្រៅប្រទេស ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានមកដណ្តឹងកូនស្រី របស់ឯកឧត្តម ចៀម ចន្នី តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែរនោះ។ ដោយសារតែបញ្ហានេះហើយ ដែលលោក ញ៉យ ចំរើន បានប្រឈមនឹងរឿងរ៉ាវកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារតែការលែងលះគ្នា នៅក្រៅប្រទេសមិនទាន់ដាច់ស្រេច ហើយប្រពន្ធដើមនៅក្រៅប្រទេសក៏បានទាក់ទងប្តឹងផ្តល់ អំពីបញ្ហានេះជាញឹកញាប់ឲ្យអ្នកតំណាងរាស្ត្រផ្សេងៗទៀតជួយអន្តរាគមន៍ ពាក់ព័ន្ធ និងរឿងប្តីរបស់ខ្លួនមកភ្ជាប់ពាក្យជាមួយកូនឯកឧត្តម ចៀម ចន្នី។
ដូច្នេះករណីហិង្សាដែលបានកើតឡើងក្នុងថ្ងៃនេះ ភាគច្រើនត្រូវគេសង្ស័យថា ជាគំនុំបុគ្គលទំនាស់រឿងក្រុមគ្រួសារ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតបើទោះជាអំពើហិង្សានេះបានកើតឡើងក្រោយពេលប្រមាណជាជិតមួយម៉ោងបន្ទាប់ពីមានបាតុកម្មកើតឡើងទាមទារទម្លាក់ លោក កឹម សុខា ពីតំណែងអនុប្រធានទីមួយ នៃរដ្ឋសភាទើបបានបញ្ចប់ទៅគឺ រឿងនេះមិនពាក់ព័ន្ធ នឹងអំពើហិង្សាដែលបានកើតឡើងឡើយ ដោយហេតុផលថា ហ្វូងបាតុករដែលតវ៉ាទម្លាក់លោក កឹម សុខា បានធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី និងក៏មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គល ឈ្មោះ ញ៉យ ចំរើន ដែរ និងពួកគេបានបំបែក ហ្វូងនៅមុខរដ្ឋសភាអស់ហើយ នៅប្រមាណម៉ោង 11ថ្ងៃត្រង់ ដោយឡែកកន្លែងកើតហេតុហិង្សា មិនមែននៅមុខវិមានរដ្ឋសភាដែលជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំរបស់ហ្វូងបាតុករឡើយ គឺទីតាំងដែលមនុស្សមួយក្រុមមកព្រួតវាយលោក ញ៉យ ចំរើន ស្ថិតនៅច្រកទ្វាខាងត្បូង ខាងក្រោយវិមានរដ្ឋសភា ក្បែរស្ថានទូតអូស្ត្រាលីឯនោះ៕
ប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការណ៍ពីអ្នកតំណាងរាស្ត្រមកពីផ្ទៃក្នុងគណបក្សប្រឆាំងដែលស្និតជាមួយលោក ញ៉យ ចំរើន បានអោយដឹងថា ករណីអំពើហិង្សាដែលបានកើតឡើងនេះ អាចជាំគំនុំបុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកតំណាងរាស្ត្ររូបនេះ ដោយហេតុថា កន្លងមកលោក ញ៉យ ចំរើន បានលែងលះប្រពន្ធរបស់ខ្លួននៅឯក្រៅប្រទេស ហើយបន្ទាប់មកគាត់បានមកដណ្តឹងកូនស្រី របស់ឯកឧត្តម ចៀម ចន្នី តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែរនោះ។ ដោយសារតែបញ្ហានេះហើយ ដែលលោក ញ៉យ ចំរើន បានប្រឈមនឹងរឿងរ៉ាវកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារតែការលែងលះគ្នា នៅក្រៅប្រទេសមិនទាន់ដាច់ស្រេច ហើយប្រពន្ធដើមនៅក្រៅប្រទេសក៏បានទាក់ទងប្តឹងផ្តល់ អំពីបញ្ហានេះជាញឹកញាប់ឲ្យអ្នកតំណាងរាស្ត្រផ្សេងៗទៀតជួយអន្តរាគមន៍ ពាក់ព័ន្ធ និងរឿងប្តីរបស់ខ្លួនមកភ្ជាប់ពាក្យជាមួយកូនឯកឧត្តម ចៀម ចន្នី។
ដូច្នេះករណីហិង្សាដែលបានកើតឡើងក្នុងថ្ងៃនេះ ភាគច្រើនត្រូវគេសង្ស័យថា ជាគំនុំបុគ្គលទំនាស់រឿងក្រុមគ្រួសារ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតបើទោះជាអំពើហិង្សានេះបានកើតឡើងក្រោយពេលប្រមាណជាជិតមួយម៉ោងបន្ទាប់ពីមានបាតុកម្មកើតឡើងទាមទារទម្លាក់ លោក កឹម សុខា ពីតំណែងអនុប្រធានទីមួយ នៃរដ្ឋសភាទើបបានបញ្ចប់ទៅគឺ រឿងនេះមិនពាក់ព័ន្ធ នឹងអំពើហិង្សាដែលបានកើតឡើងឡើយ ដោយហេតុផលថា ហ្វូងបាតុករដែលតវ៉ាទម្លាក់លោក កឹម សុខា បានធ្វើឡើងដោយសន្តិវិធី និងក៏មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គល ឈ្មោះ ញ៉យ ចំរើន ដែរ និងពួកគេបានបំបែក ហ្វូងនៅមុខរដ្ឋសភាអស់ហើយ នៅប្រមាណម៉ោង 11ថ្ងៃត្រង់ ដោយឡែកកន្លែងកើតហេតុហិង្សា មិនមែននៅមុខវិមានរដ្ឋសភាដែលជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំរបស់ហ្វូងបាតុករឡើយ គឺទីតាំងដែលមនុស្សមួយក្រុមមកព្រួតវាយលោក ញ៉យ ចំរើន ស្ថិតនៅច្រកទ្វាខាងត្បូង ខាងក្រោយវិមានរដ្ឋសភា ក្បែរស្ថានទូតអូស្ត្រាលីឯនោះ៕
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី ទទួលជួបបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ និស្សិត កំពុងរស់នៅ សិក្សារៀនសូត្រនៅសាធារណរដ្ឋបារាំង
នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អញ្ជើញជួបសំណេះសំណាលជាមួយ បងប្អូនជនរួមជាតិកម្ពុជា និងនិស្សិតកម្ពុជា ដែលកំពុងរស់នៅសិក្សារៀនសូត្រ នៅសាធារណរដ្ឋបារាំងចំនួនប្រមាណ១ពាន់នាក់។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលលើកឡើងដោយឯកឧត្តម នុត ណារ៉ាង ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រចាំសាធារណរដ្ឋបារាំងមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងនិស្សិតទាំងអស់ដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ គឺពិតជាមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដោយបាន មកជួបជុំនិងបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់ជាមួយ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី។
ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូតមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់បន្ថែមថា បងប្អូនដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ សុទ្ធសឹងតែជាប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានមករស់នៅប្រទេសបារាំងជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ក្រៅពីបងប្អូនប្រជាពលរស់ដែលរស់នៅទីក្រុងប៉ារីស ក៏មានបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមកពីបណ្តាក្រុងនានាក្នុងប្រទេសបារាំង និងមកពីប្រទេសស្វីស អាល្លឺម៉ង់ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់និងប្រទេសបារាំង។
មានប្រសាសន៍សំណេះសំណាលទៅកាន់បងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ រស់នៅប្រទេសបារាំង និងសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានគូសបញ្ជាក់ថា សម្តេចមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយខ្លាំងណាស់ ដោយបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់ជាមួយ បងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់ ដែលមានវត្តមានក្នុងពិធីដ៏កម្រនៅថ្ងៃនេះ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍បន្តថា កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់នូវសង្រ្គាម និង របបប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏ល្វីងជូរចត់បំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនិងបណ្តាប្រទេសនានាលើសកលលោក ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋស្លាប់បាត់បង់ជីវិតព្រាត់ប្រាស់គ្នា ចាកចោលស្រុកកំណើនរបស់ខ្លួន មករស់នៅពីសេចក្តីស្លាប់និងសង្រ្គាមនៅបរទេស។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍នៅចំពោះមុខ បងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់នោះដែរថា ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ជួរចត់នោះហើយ គឺយើងពិតជាមិនចង់បាននូវប្រវត្តិសាស្រ្តច្រំដែលបែបនោះ កើតឡើងសារជាថ្មីនៅលើទឹកដីដ៏កំសត់របស់យើងតទៅមុខទៀតនោះទេ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍បន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មិនដូចពីពេលមុនតទៅទៀតទេ គឺកម្ពុជាកំពុងបោះជំហានទៅមុខ និងកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឍស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ ចាប់តាំងពីទីក្រុងរហូតដល់តំបន់ចុងកាត់មាត់ញក ពិសេសធ្វើការប្រកួតប្រជែងលើការកសាងសេដ្ឋកិច្ចមួយដ៏រឹងមាំ ជាមួយនិងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់និងអន្តរជាតិ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍សង្កត់ធ្ងន់ថា សម្តេចមានប្រសាសន៍នៅពេលនេះ គឺមិនមែននិយាយក្នុងនាមជាមេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺរូបសម្តេចនិយាយក្នុងនាមជាប្រមុខដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសមួយកំពុងដើរលើផ្លូវត្រូវ និងកំពុងមានការអភិវឌ្ឍរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ។
សម្តេចតេជោមានប្រសាសន៍សង្កត់ធ្ងន់នៅចំពោះមុខបងប្អូនទាំងនោះថា អ្វីដែលបងប្អូនបានឮនិងបានឃើញនៅ តាមបណ្តាញសារព័ត៌មានពីប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួន គឺវាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺមានតែបងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់ ធ្វើដំណើរទៅលេងស្រុកកំណើតដោយផ្ទាល់ទេ ទើបអាចដឹងថា តើកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពបែបណានោះ។ សម្តេចតេជោមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ប្រទេសកម្ពុជាមិនមែនជាប្រទេសរបស់អ្នកកាន់អំណាយមួយក្រុមណាមួយនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ រាប់ទាំងបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរទាំងអស់ ដែលកំពុងមានវត្តមានរស់នៅ ក្រៅប្រទេសទាំងអស់ផងដែរ។ ជាមួយនិងការថ្លែងដែលបានចំណាយពេលជាង ២ម៉ោង សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍លើកឡើងពីបញ្ហាសន្តិសុខ ស្ថេរភាពក្នុងតំបន់និងអន្តរ ជាតិ បញ្ហាព្រំដែនរបស់កម្ពុជាជាមួយនិងប្រទេសជិត ពិសេសការដែលកម្ពុជាចូលរួមសមាជិកពេញសិទ្ធរបស់អាស៊ាន។ ជាមួយនិងប្រសាសន៍លើកឡើងដ៏មានអត្ថន័យនោះដែរ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីបាន សំដែងនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ នៅចំពោះមុខបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ ក្នុងការការពារបូរណភាពដែនដី ដែលព្រះករុណាព្រះបរមរតនកោដិបានបន្សល់ទុក ពិសេសការខិតខំពូនជ្រុំទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ជាមួយនិងប្រទេសជិតខាង ដើម្បីប្រែក្លាយតំបន់ព្រំដែនឲ្យទៅជាតំបន់មួយមានសន្តភាព ស្ថេរភាព មានការអភិវឌ្ឍខាងសេដ្ឋកិច្ច ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទាក់គ្នា យ៉ាងជិតស្និត ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមតំបន់ព្រំដែន។
ជាមួយនិងការថ្លែងនោះដែរ សម្តេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ជូនពរតាមរយៈបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ ជូនដល់ បងប្អូប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនបានអញ្ជើញមកចូលរួមនៅពេល សូមទទួលបាននូវសេចក្តីគោរពស្រឡាញ់ និង ការនឹករលឹកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុត ពីសម្តេចនិងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត និងក្រុមគ្រួសារក៏ដូចជាប្រជាពល រដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ នៅរស់នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ដែលលើកឡើងដោយឯកឧត្តម នុត ណារ៉ាង ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រចាំសាធារណរដ្ឋបារាំងមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងនិស្សិតទាំងអស់ដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ គឺពិតជាមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដោយបាន មកជួបជុំនិងបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់ជាមួយ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី។
ឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូតមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់បន្ថែមថា បងប្អូនដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ សុទ្ធសឹងតែជាប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានមករស់នៅប្រទេសបារាំងជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ក្រៅពីបងប្អូនប្រជាពលរស់ដែលរស់នៅទីក្រុងប៉ារីស ក៏មានបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមកពីបណ្តាក្រុងនានាក្នុងប្រទេសបារាំង និងមកពីប្រទេសស្វីស អាល្លឺម៉ង់ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់និងប្រទេសបារាំង។
មានប្រសាសន៍សំណេះសំណាលទៅកាន់បងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ រស់នៅប្រទេសបារាំង និងសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានគូសបញ្ជាក់ថា សម្តេចមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយខ្លាំងណាស់ ដោយបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់ជាមួយ បងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់ ដែលមានវត្តមានក្នុងពិធីដ៏កម្រនៅថ្ងៃនេះ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍បន្តថា កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់នូវសង្រ្គាម និង របបប្រល័យពូជសាសន៍ដ៏ល្វីងជូរចត់បំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនិងបណ្តាប្រទេសនានាលើសកលលោក ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋស្លាប់បាត់បង់ជីវិតព្រាត់ប្រាស់គ្នា ចាកចោលស្រុកកំណើនរបស់ខ្លួន មករស់នៅពីសេចក្តីស្លាប់និងសង្រ្គាមនៅបរទេស។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍នៅចំពោះមុខ បងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់នោះដែរថា ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ជួរចត់នោះហើយ គឺយើងពិតជាមិនចង់បាននូវប្រវត្តិសាស្រ្តច្រំដែលបែបនោះ កើតឡើងសារជាថ្មីនៅលើទឹកដីដ៏កំសត់របស់យើងតទៅមុខទៀតនោះទេ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍បន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មិនដូចពីពេលមុនតទៅទៀតទេ គឺកម្ពុជាកំពុងបោះជំហានទៅមុខ និងកំពុងធ្វើការអភិវឌ្ឍស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ ចាប់តាំងពីទីក្រុងរហូតដល់តំបន់ចុងកាត់មាត់ញក ពិសេសធ្វើការប្រកួតប្រជែងលើការកសាងសេដ្ឋកិច្ចមួយដ៏រឹងមាំ ជាមួយនិងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់និងអន្តរជាតិ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍សង្កត់ធ្ងន់ថា សម្តេចមានប្រសាសន៍នៅពេលនេះ គឺមិនមែននិយាយក្នុងនាមជាមេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺរូបសម្តេចនិយាយក្នុងនាមជាប្រមុខដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសមួយកំពុងដើរលើផ្លូវត្រូវ និងកំពុងមានការអភិវឌ្ឍរីកចំរើនលើគ្រប់វិស័យ។
សម្តេចតេជោមានប្រសាសន៍សង្កត់ធ្ងន់នៅចំពោះមុខបងប្អូនទាំងនោះថា អ្វីដែលបងប្អូនបានឮនិងបានឃើញនៅ តាមបណ្តាញសារព័ត៌មានពីប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួន គឺវាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ផ្ទុយទៅវិញគឺមានតែបងប្អូនជនរួមជាតិទាំងអស់ ធ្វើដំណើរទៅលេងស្រុកកំណើតដោយផ្ទាល់ទេ ទើបអាចដឹងថា តើកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពបែបណានោះ។ សម្តេចតេជោមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ប្រទេសកម្ពុជាមិនមែនជាប្រទេសរបស់អ្នកកាន់អំណាយមួយក្រុមណាមួយនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញប្រទេសកម្ពុជាគឺជាប្រទេសរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ រាប់ទាំងបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរទាំងអស់ ដែលកំពុងមានវត្តមានរស់នៅ ក្រៅប្រទេសទាំងអស់ផងដែរ។ ជាមួយនិងការថ្លែងដែលបានចំណាយពេលជាង ២ម៉ោង សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍លើកឡើងពីបញ្ហាសន្តិសុខ ស្ថេរភាពក្នុងតំបន់និងអន្តរ ជាតិ បញ្ហាព្រំដែនរបស់កម្ពុជាជាមួយនិងប្រទេសជិត ពិសេសការដែលកម្ពុជាចូលរួមសមាជិកពេញសិទ្ធរបស់អាស៊ាន។ ជាមួយនិងប្រសាសន៍លើកឡើងដ៏មានអត្ថន័យនោះដែរ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីបាន សំដែងនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ នៅចំពោះមុខបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ ក្នុងការការពារបូរណភាពដែនដី ដែលព្រះករុណាព្រះបរមរតនកោដិបានបន្សល់ទុក ពិសេសការខិតខំពូនជ្រុំទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អ ជាមួយនិងប្រទេសជិតខាង ដើម្បីប្រែក្លាយតំបន់ព្រំដែនឲ្យទៅជាតំបន់មួយមានសន្តភាព ស្ថេរភាព មានការអភិវឌ្ឍខាងសេដ្ឋកិច្ច ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទាក់គ្នា យ៉ាងជិតស្និត ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមតំបន់ព្រំដែន។
ជាមួយនិងការថ្លែងនោះដែរ សម្តេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្រ្តីមានប្រសាសន៍ជូនពរតាមរយៈបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានវត្តមាននៅពេលនេះ ជូនដល់ បងប្អូប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនបានអញ្ជើញមកចូលរួមនៅពេល សូមទទួលបាននូវសេចក្តីគោរពស្រឡាញ់ និង ការនឹករលឹកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុត ពីសម្តេចនិងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត និងក្រុមគ្រួសារក៏ដូចជាប្រជាពល រដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ នៅរស់នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
លោក សម រង្ស៊ី អាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារ ពីបទរួមគំនិតជាមួយទង្វើរបស់ ហុង សុខហួរ
បើយោងលើប្រសាសន៍របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ខណៈជួបសំណេះសំណាលជាមួយបងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរ និស្សិត កំពុងរស់នៅ សិក្សារៀនសូត្រនៅសាធារណរដ្ឋបារាំង ចំនួនប្រមាណ១ពាន់នាក់ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ លោក ហ៊ុន សែនបានរំលឹកអំពីបញ្ហាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការចាប់ខ្លួនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួន និងសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង ដោយលោក ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា៖ « រឿង ហុង សុខហួរ បើគាត់គ្រាន់តែបង្ហោះនៅអត្ថបទនេះ គឺជារឿងមួយ ប៉ុន្តែគាត់មិនមែនគ្រាន់តែបង្ហោះទេ គាត់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ដោយសារតែអ្វីដែលយើងបានចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ១៩៨២- ៨៣-៨៥ និងឆ្នាំ២០០៥ គឺដើម្បីបំរើគោលដៅនៃមាត្រាទី៤ អញ្ចឹងទេ ទោះគាត់យកទឹកសមុទ្រលាងខ្លួនក៏លាងមិនជ្រះដែរ។
លោក ហ៊ុន សែន បានបន្តថា បើគាត់គ្រាន់តែបង្ហោះ គឺថាអានេះជាការភាន់ច្រឡំរបស់គាត់ ដែលទទួលយកពីគេដែរ ប៉ុន្តែគាត់បង្ហោះហើយគាត់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយ។ ដល់ពេលគេចាប់ ផ្តើមផ្អើលហើយគាត់ចាប់ផ្តើមដកVideoចេញពីPageរបស់គាត់ ហើយម្ចាស់Pageហ្នឹង គឺរង្ស៊ី។ អញ្ចឹងទេអាចដល់ម្នាក់ហ្នឹង! ខ្ញុំលើកលែងទោសឲ្យម្នាក់នេះពីរដង រួចមកហើយ ហើយលើកនេះអត់ទេ ព្រៃស អត់ទទួលស្គាល់អ្នកណាថាស្អីនេះទេ។ និយាយអញ្ចឹងថា អាងគុក អាងច្រវ៉ាក់ អាងប៉ូលិស អាងទាហាន ។ អញ្ចឹងអ្នកកាន់អំណាច បើមិនអាងអាហ្នឹង អាងអីគេ ឥឡូវសួរ គាត់កាន់អំណាចគាត់អាងអី វាមិនដែលម៉ែអាណាកាន់អំណាច អាងទានធូបទេ។
យោងលើសម្តីព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន យ៉ាងដូចនេះ គឺលោក សម រង្ស៊ី អាចនឹងប្រឈមជាមួយផ្លូវច្បាប់យ៉ាងពិតប្រាកដ ដោយសារកន្លងមក ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ ពិតជាបានប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់បង្ហោះវីដេអូអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ហុង សុខហួរពិតមែន។
លោក ហុង សុខហួរ ត្រូវបានតុលាការសម្រេចចោទប្រកាន់ពីបទក្លែងឯកសារ ប្រើប្រាស់ឯកសារក្លែង និងញុះញង់បង្គអសន្តិសុខសង្គម។ បើយោងតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌរបស់ពញរះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លោក សម រង្ស៊ី អាចនឹងមានទោសពីបទរួមគំនិត ឬសហចារីយ!។
លោក ហ៊ុន សែន បានបន្តថា បើគាត់គ្រាន់តែបង្ហោះ គឺថាអានេះជាការភាន់ច្រឡំរបស់គាត់ ដែលទទួលយកពីគេដែរ ប៉ុន្តែគាត់បង្ហោះហើយគាត់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយ។ ដល់ពេលគេចាប់ ផ្តើមផ្អើលហើយគាត់ចាប់ផ្តើមដកVideoចេញពីPageរបស់គាត់ ហើយម្ចាស់Pageហ្នឹង គឺរង្ស៊ី។ អញ្ចឹងទេអាចដល់ម្នាក់ហ្នឹង! ខ្ញុំលើកលែងទោសឲ្យម្នាក់នេះពីរដង រួចមកហើយ ហើយលើកនេះអត់ទេ ព្រៃស អត់ទទួលស្គាល់អ្នកណាថាស្អីនេះទេ។ និយាយអញ្ចឹងថា អាងគុក អាងច្រវ៉ាក់ អាងប៉ូលិស អាងទាហាន ។ អញ្ចឹងអ្នកកាន់អំណាច បើមិនអាងអាហ្នឹង អាងអីគេ ឥឡូវសួរ គាត់កាន់អំណាចគាត់អាងអី វាមិនដែលម៉ែអាណាកាន់អំណាច អាងទានធូបទេ។
យោងលើសម្តីព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន យ៉ាងដូចនេះ គឺលោក សម រង្ស៊ី អាចនឹងប្រឈមជាមួយផ្លូវច្បាប់យ៉ាងពិតប្រាកដ ដោយសារកន្លងមក ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ ពិតជាបានប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់បង្ហោះវីដេអូអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ហុង សុខហួរពិតមែន។
លោក ហុង សុខហួរ ត្រូវបានតុលាការសម្រេចចោទប្រកាន់ពីបទក្លែងឯកសារ ប្រើប្រាស់ឯកសារក្លែង និងញុះញង់បង្គអសន្តិសុខសង្គម។ បើយោងតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌរបស់ពញរះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លោក សម រង្ស៊ី អាចនឹងមានទោសពីបទរួមគំនិត ឬសហចារីយ!។
បាតុករជាច្រើននាក់ កំពុងធ្វើបាតុកម្មនៅមុខរដ្ឋសភា ទាមទារឲ្យទម្លាក់លោក កឹម សុខា
នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥នេះ ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននាក់កំពុង ធ្វើបាតុកម្ម នៅមុខរដ្ឋសភា ដើម្បីទាមទារឲ្យទម្លាក់ លោក កឹម សុខា ចេញពីដំណែង អនុប្រធានទី១រដ្ឋសភា។ យោងតាមញត្តិស្នើសុំទៅ សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិ ដោយមានស្នាមមេដៃតំណាងប្រជាពលរដ្ឋ អមដោយខ្លឹមសារថា រយៈពេលកន្លងមកនេះ លោក កឹម សុខា អនុប្រធានទី១រដ្ឋសភា និងជាអនុប្រធាន គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានធ្វើសកម្មភាពឃោសនា បោកប្រាស់ ញុះញង់ បំបែកបំបាក់ បង្កអស្ថិរភាព ព្រមទាំងធ្វើការអុកឡុក បង្កឲ្យមានកំហឹងពូជសាសន៍ និងអាចឈានបង្ក ឲ្យមានសង្រ្គាម កើតមានក្នុងផ្ទៃប្រទេស ដែលសកម្មភាពទាំងនេះ គឺពិតជាមិនស័ក្កសម ជាថ្នាក់ដឹកនាំ នៃស្ថាប័នកំពូលរបស់ជាតិទេ។
ញត្តិស្នើសុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដដែល បានបន្តថា ដើម្បីរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព ស្ថិរភាពល្អប្រសើរដូចពេលសព្វថ្ងៃ ពិសេសរក្សាបាននូវសន្តិភាពពេញបរិបូរណ៍ សាមគ្គីភាព និងឯកភាពជាតិ ទឹកដី មានតម្លៃមហាសាលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បាន យើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នាគោរពស្នើសុំដោយទទូចដល់ សម្តេច ប្រធានរដ្ឋសភា និងអ្នកតំណាង រាស្រ្តទាំងអស់មេត្តាដក លោក កឹម សុខា ចេញពីមុខតំណែង ជាអនុប្រធានទី១រដ្ឋសភា ឲ្យបានឆាប់បំផុត ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់ឆ្នោតមានអារម្មណ៍ រស់នៅក្នុងភាពសុខដុម រមនា និងប្រកបមុខរបររស់នៅប្រចាំថ្ងៃបានជាប្រក្រតី។
ក្រៅពីធ្វើញត្តិស្នើសុំ សម្តេច ប្រធានរដ្ឋសភា ដកដំណែង លោក កឹម សុខា ហើយនោះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានចូលរួមធ្វើបាតុកម្ម ក៏បានលើកប៉ាដាដោយសរសេរថា៖ ១-កឹម សុខា ត្រូវចុះចេញពីតំណែង អនុប្រធានទី១រដ្ឋសភាជាបន្ទាន់, ២-មាន កឹម សុខា គឺនាំទុក្ខដល់ ពលរដ្ឋខ្មែរ, ៣-គ្រប់សារនយោបាយរបស់ កឹម សុខា ពោរពេញដោយការញុះញង់ ៤-យើងត្រូវការសន្តិភាព មិនត្រូវការ កឹម សុខា នោះទេ, ៥-មាន កឹម សុខា ធ្វើឲ្យខ្មែរគ្មានក្តីសុខ, ៦-កឹម សុខា ជាមនុស្សពូកែអុចអាល ញុះញង់អោយខ្មែរបែកបាក់សាមគ្គី, ៧-កឹម សុខា អើយចុះចេញពីអនុប្រធានទី១សភាទៅ, ៨-កឹម សុខា ជាមនុស្សចង្រៃ បង្កបញ្ហាឥតឈប់ឈរ, ៩-កឹម សុខា ជាមនុស្ស ខូច ភូតកុហក បោកប្រាស់ នឹង ១០-កឹម សុខា ជាមនុស្ស ក្រឡេចក្រឡុច៕
ញត្តិស្នើសុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដដែល បានបន្តថា ដើម្បីរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព ស្ថិរភាពល្អប្រសើរដូចពេលសព្វថ្ងៃ ពិសេសរក្សាបាននូវសន្តិភាពពេញបរិបូរណ៍ សាមគ្គីភាព និងឯកភាពជាតិ ទឹកដី មានតម្លៃមហាសាលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បាន យើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នាគោរពស្នើសុំដោយទទូចដល់ សម្តេច ប្រធានរដ្ឋសភា និងអ្នកតំណាង រាស្រ្តទាំងអស់មេត្តាដក លោក កឹម សុខា ចេញពីមុខតំណែង ជាអនុប្រធានទី១រដ្ឋសភា ឲ្យបានឆាប់បំផុត ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាម្ចាស់ឆ្នោតមានអារម្មណ៍ រស់នៅក្នុងភាពសុខដុម រមនា និងប្រកបមុខរបររស់នៅប្រចាំថ្ងៃបានជាប្រក្រតី។
ក្រៅពីធ្វើញត្តិស្នើសុំ សម្តេច ប្រធានរដ្ឋសភា ដកដំណែង លោក កឹម សុខា ហើយនោះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានចូលរួមធ្វើបាតុកម្ម ក៏បានលើកប៉ាដាដោយសរសេរថា៖ ១-កឹម សុខា ត្រូវចុះចេញពីតំណែង អនុប្រធានទី១រដ្ឋសភាជាបន្ទាន់, ២-មាន កឹម សុខា គឺនាំទុក្ខដល់ ពលរដ្ឋខ្មែរ, ៣-គ្រប់សារនយោបាយរបស់ កឹម សុខា ពោរពេញដោយការញុះញង់ ៤-យើងត្រូវការសន្តិភាព មិនត្រូវការ កឹម សុខា នោះទេ, ៥-មាន កឹម សុខា ធ្វើឲ្យខ្មែរគ្មានក្តីសុខ, ៦-កឹម សុខា ជាមនុស្សពូកែអុចអាល ញុះញង់អោយខ្មែរបែកបាក់សាមគ្គី, ៧-កឹម សុខា អើយចុះចេញពីអនុប្រធានទី១សភាទៅ, ៨-កឹម សុខា ជាមនុស្សចង្រៃ បង្កបញ្ហាឥតឈប់ឈរ, ៩-កឹម សុខា ជាមនុស្ស ខូច ភូតកុហក បោកប្រាស់ នឹង ១០-កឹម សុខា ជាមនុស្ស ក្រឡេចក្រឡុច៕
Thursday, October 22, 2015
ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា យាងមកកាន់មាតុប្រទេសវិញ នៅវេលាម៉ោងប្រមាណ១១ព្រឹកថ្ងៃនេះ
បន្ទាប់ពីយាងបំពេញទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសវៀតណាម រយៈពេល៤ថ្ងៃ របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នៅថ្ងៃនេះម៉ោងប្រមាណ១១ព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥នេះ ព្រះករុណា នឹងយាងមកកាន់មាតុប្រទេស។
នៅក្នុងព្រះរាជដំណើរយាង មកកាន់មាតុប្រទេសវិញនេះ មានមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កំពូលៗ បានអញ្ជើញចូលរួម ទទួលដំណើរយាងនិវត្តន៍មាន៖ សម្តេច សាយ ឈុំ, សម្តេច ហេង សំរិន និង សម្តេច ហ៊ុន សែន ព្រមទាំងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ សំខាន់ៗជាច្រើនរូបទៀត។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីម៉ោងប្រមាណ១០ព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែតុលា ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានយាងចាកចេញបំពេញទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសវៀតណាម រយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ១៩ រហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥។
យោងតាមព្រះរាជសារ របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃ១៨ ខែតុលានេះ បានឲ្យដឹងថា ព្រះរាជដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងតបតាមការអញ្ជើញ របស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ ព្រះរាជដំណើរទស្សនកិច្ច ៤ថ្ងៃនេះ អង្គព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នឹងយាងទៅទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង Hue និងទីក្រុង Dalat៕
នៅក្នុងព្រះរាជដំណើរយាង មកកាន់មាតុប្រទេសវិញនេះ មានមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កំពូលៗ បានអញ្ជើញចូលរួម ទទួលដំណើរយាងនិវត្តន៍មាន៖ សម្តេច សាយ ឈុំ, សម្តេច ហេង សំរិន និង សម្តេច ហ៊ុន សែន ព្រមទាំងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ សំខាន់ៗជាច្រើនរូបទៀត។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីម៉ោងប្រមាណ១០ព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១៩ ខែតុលា ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានយាងចាកចេញបំពេញទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសវៀតណាម រយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ១៩ រហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥។
យោងតាមព្រះរាជសារ របស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃ១៨ ខែតុលានេះ បានឲ្យដឹងថា ព្រះរាជដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងតបតាមការអញ្ជើញ របស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ ព្រះរាជដំណើរទស្សនកិច្ច ៤ថ្ងៃនេះ អង្គព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នឹងយាងទៅទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង Hue និងទីក្រុង Dalat៕
កម្ពុជា នឹងដាក់បញ្ចាំងភ្លើងពណ៌ខៀវចំនួន២កន្លែងដើម្បីអបអរខួប៧០ឆ្នាំថ្ងៃបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ
នៅរាត្រីថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខនេះ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងប្រារព្ធខួបលើក ទី៧០ឆ្នាំ ថ្ងៃបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិក្រោមប្រធានបទ ប្រែក្លាយពិភពលោកឲ្យក្លាយទៅជាពណ៌ខៀវ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (Turn the World UN Blue) ហើយក៏មានការដាក់បញ្ចាំងភ្លើង ពណ៌ខៀវនៅវិមានសន្តិភាព និងវិមានរដ្ឋសភាផងដែរ។
យោងតាមឯកឧត្តម ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងឲ្យដឹងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែតុលាថា តបតាមសេចក្តីស្នើសុំគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើម កម្មវិធី «ប្រែក្លាយពិភពលោកឲ្យក្លាយទៅជាពណ៌ខៀវរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ» ដែលបានស្នើឲ្យគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ដាក់បញ្ចាំងភ្លើង ពណ៌ខៀវ នៅតាមស្ថាប័ន-ក្រសួងនានា។ ដូច្នេះនៅថ្ងៃ២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយមានការឯកភាពពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតិឱ្យប្រារព្ធពិធីនេះ។
ឯកឧត្តម ផៃ ស៊ីផាន ក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា ការសម្រេចឲ្យដាក់បញ្ចាំងនៅតែវិមានសន្តិភាព និងវិមានរដ្ឋសភានោះ គឺអាស្រ័យដោយកិច្ចសន្សំសំចៃលើការចំណាយថវិកាជាតិ។
សូមបញ្ជាក់ដែរថាគោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីដាក់បញ្ចាំងភ្លើងពណ៌ខៀវនេះគឺដើម្បីអបអរសាទរ និងរំលឹកដល់ថ្ងៃបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយក៏ដូចជាផ្តល់ឱកាស សាមគ្គីភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិនានាលើពិភពលោក គាំទ្រដល់ការការពារសន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍន៍ សិទ្ធិមនុស្ស និងបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះគោលការណ៍នៃសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុខមាលភាពរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់នៅលើពិភពលោក។
យោងតាមឯកឧត្តម ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងឲ្យដឹងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែតុលាថា តបតាមសេចក្តីស្នើសុំគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើម កម្មវិធី «ប្រែក្លាយពិភពលោកឲ្យក្លាយទៅជាពណ៌ខៀវរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ» ដែលបានស្នើឲ្យគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ដាក់បញ្ចាំងភ្លើង ពណ៌ខៀវ នៅតាមស្ថាប័ន-ក្រសួងនានា។ ដូច្នេះនៅថ្ងៃ២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយមានការឯកភាពពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតិឱ្យប្រារព្ធពិធីនេះ។
ឯកឧត្តម ផៃ ស៊ីផាន ក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា ការសម្រេចឲ្យដាក់បញ្ចាំងនៅតែវិមានសន្តិភាព និងវិមានរដ្ឋសភានោះ គឺអាស្រ័យដោយកិច្ចសន្សំសំចៃលើការចំណាយថវិកាជាតិ។
សូមបញ្ជាក់ដែរថាគោលបំណងនៃការប្រារព្ធពិធីដាក់បញ្ចាំងភ្លើងពណ៌ខៀវនេះគឺដើម្បីអបអរសាទរ និងរំលឹកដល់ថ្ងៃបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយក៏ដូចជាផ្តល់ឱកាស សាមគ្គីភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិនានាលើពិភពលោក គាំទ្រដល់ការការពារសន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍន៍ សិទ្ធិមនុស្ស និងបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះគោលការណ៍នៃសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុខមាលភាពរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់នៅលើពិភពលោក។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រកាសនឹងបន្តសាងសង់ស្ពានទៅតំបន់អរិយក្សត្រ តាមសំណើប្រជាពលរដ្ឋ
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានប្រកាសបន្តសាងសង់ស្ពានទៅតំបន់អរិយក្សត្រ តាមសំណើប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងពិធីអញ្ជើញ ជាអធិបតីភាព បើកសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ ស្ពានជ្រោយចង្វារមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន (ស្ពានជ្រោយចង្វារទី២) សួនច្បាររង្វង់មូលស្តាតចាស់ និង សួនច្បាររង្វង់មូលជ្រោយចង្វារត្រើយខាងកើត នាព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥នេះ។
ការប្រកាសបន្តសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទៅតំបន់ អរិយក្សត្រ របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលនេះជាភាពត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ រស់នៅតំបន់អរិយក្សត្រ បន្ទាប់ពីបានលឺប្រសាសន៍ដ៏ប្រពៃរបស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃកម្ពុជា បានប្រកាសថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននឹងកំពុងសិក្សាដើម្បីបន្តសាងសង់ស្ពាន ឆ្លងទន្លេមេគង្គ ទៅតំបន់អរិយក្សត្រ តាមសំណើប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់អរិយក្សត្រនោះ នាពេលខាងមុខ។
ក្រៅពីការប្រកាសបន្តសាងសង់ស្ពានអរិយក្សត្រជាបន្តទៀតនោះ សម្តេចតេជោ ក៏បានលើកឡើងអំពីការបន្តសាងសង់ស្ពាន១ទៀត (សរុបស្ពានចំនួន២) នៅសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ។
សម្តេចតេជោបានបញ្ជាក់ថា«យើងកំពុងតែធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឲ្យក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មចិនគម្រោងរបស់យើងគឺនឹងសិក្សាស្ពាន២ ស្ពានទី១គឺស្ថិតនៅភូមិស្វាយជ្រុំ ខ័ណ្ឌឬស្សីកែវ ទៅសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខ័ណ្ណជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ស្ពានទី២ គឺស្ថិតនៅភូមិអរិយក្សត្រសុ្រកល្វាយឯម ឆ្លងទន្លេមេគង្គក្រោម ភ្ជាប់ទៅភូមិក្តីតាកុយ សង្កាត់ព្រែកឯង ខ័ណ្ឌច្បារអំពៅរាជធានីភ្នំពេញ។»
សូមជំរាបថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥នេះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលចង់បានស្ពាន រស់នៅតំបន់អរិយក្សត្របាននិយាយថា «បើបានស្ពានមែនកុំថាឡើយប្រជាពលរដ្ឋ ឃុំអរិយក្សត្រ ត្រេកអរ សូម្បីតែប្រជាពលរដ្ឋនៅខាងកើតទន្លេក៏សប្បាយចិត្តដែរ គឺស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ធ្វើដំណើរ និងដឹកទំនិញលែងយឺតយ៉ាវដោយទឹកទន្លេជាឧបសគ្គហើយ»។
ម្យ៉ាងវិញទៀតប្រសិនជាមានស្ពាននេះជាការល្អណាស់ ព្រោះរថយន្តធំៗ មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ទីក្រុង ដោយពួកគេអាចវាងទៅតាមស្ពាននេះ ជាផ្នែកមួយជួយរំដោះចរាចរណ៍ ក្នុងទីក្រុងដែលមានភាពកកស្ទះ នៅពេលបច្ចុប្បន្នឲ្យមានភាពធូរស្បើយមួយកម្រិត។ បើគិតពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ឃុំអរិយក្សត្រ មានចម្ងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែការអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់នេះ នាពេលកន្លងមកហាក់ដូចជា មានភាពយឺតយ៉ាវណាស់ ដោយសារទឹកទន្លេជាឧបសគ្គក្នុងការធ្វើដំណើរ និងដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗ។
ការប្រកាសបន្តសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទៅតំបន់ អរិយក្សត្រ របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលនេះជាភាពត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ រស់នៅតំបន់អរិយក្សត្រ បន្ទាប់ពីបានលឺប្រសាសន៍ដ៏ប្រពៃរបស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃកម្ពុជា បានប្រកាសថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននឹងកំពុងសិក្សាដើម្បីបន្តសាងសង់ស្ពាន ឆ្លងទន្លេមេគង្គ ទៅតំបន់អរិយក្សត្រ តាមសំណើប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់អរិយក្សត្រនោះ នាពេលខាងមុខ។
ក្រៅពីការប្រកាសបន្តសាងសង់ស្ពានអរិយក្សត្រជាបន្តទៀតនោះ សម្តេចតេជោ ក៏បានលើកឡើងអំពីការបន្តសាងសង់ស្ពាន១ទៀត (សរុបស្ពានចំនួន២) នៅសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ។
សម្តេចតេជោបានបញ្ជាក់ថា«យើងកំពុងតែធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឲ្យក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មចិនគម្រោងរបស់យើងគឺនឹងសិក្សាស្ពាន២ ស្ពានទី១គឺស្ថិតនៅភូមិស្វាយជ្រុំ ខ័ណ្ឌឬស្សីកែវ ទៅសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខ័ណ្ណជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ស្ពានទី២ គឺស្ថិតនៅភូមិអរិយក្សត្រសុ្រកល្វាយឯម ឆ្លងទន្លេមេគង្គក្រោម ភ្ជាប់ទៅភូមិក្តីតាកុយ សង្កាត់ព្រែកឯង ខ័ណ្ឌច្បារអំពៅរាជធានីភ្នំពេញ។»
សូមជំរាបថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥នេះ ប្រជាពលរដ្ឋដែលចង់បានស្ពាន រស់នៅតំបន់អរិយក្សត្របាននិយាយថា «បើបានស្ពានមែនកុំថាឡើយប្រជាពលរដ្ឋ ឃុំអរិយក្សត្រ ត្រេកអរ សូម្បីតែប្រជាពលរដ្ឋនៅខាងកើតទន្លេក៏សប្បាយចិត្តដែរ គឺស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ធ្វើដំណើរ និងដឹកទំនិញលែងយឺតយ៉ាវដោយទឹកទន្លេជាឧបសគ្គហើយ»។
ម្យ៉ាងវិញទៀតប្រសិនជាមានស្ពាននេះជាការល្អណាស់ ព្រោះរថយន្តធំៗ មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ទីក្រុង ដោយពួកគេអាចវាងទៅតាមស្ពាននេះ ជាផ្នែកមួយជួយរំដោះចរាចរណ៍ ក្នុងទីក្រុងដែលមានភាពកកស្ទះ នៅពេលបច្ចុប្បន្នឲ្យមានភាពធូរស្បើយមួយកម្រិត។ បើគិតពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ឃុំអរិយក្សត្រ មានចម្ងាយប្រហែល២គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែការអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់នេះ នាពេលកន្លងមកហាក់ដូចជា មានភាពយឺតយ៉ាវណាស់ ដោយសារទឹកទន្លេជាឧបសគ្គក្នុងការធ្វើដំណើរ និងដឹកជញ្ជូនទំនិញផ្សេងៗ។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន រំលឹកក្នុង ហ្វេសប៊ុក ពីដំណើរការចរចារ រហូតសម្រេចបានជាកិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាពក្រុងប៉ារីស (២៣/១០/១៩៩១-២៣/១០/២០១៥)
ថ្ងៃ ១៩ តុលាសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានរំលឹកនូវកាលប្បវត្តិ ស្តីពី ការស្វែងរកការចរចាជាមួយព្រះ នរោត្តម សីហនុ ដំណាក់កាលនានានៃការចរចា រហូតដល់សម្រេចបានជា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃ ២៣ តុលា ១៩៩១ ដែលមានខ្លឹមសារទាំងស្រុងដូចខាងក្រោម៖
នៅប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតទេ ខួបលើកទី ២៤ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស (២៣/១០/១៩៩១-២៣/១០/២០១៥) នឹងឈានមកដល់។ អនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានរំលឹកខ្លះៗ ពីប្រវត្តិពាក់ព័ន្ធទៅនឹងដំណើរការរកសន្តិភាពនៅកម្ពុជា។
ដោយយល់ឃើញថា ការបន្តសង្គ្រាមមានតែធ្វើឲ្យប្រជាជនរងទុក្ខវេទនាតែប៉ុណ្ណោះ និងក្នុងគោលបំណងស្វែងរកសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ក៏ដូចជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនាសម័យនោះបានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីស្វែងរកនូវដំណោះស្រាយនយោបាយមួយ។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយនយោបាយ តម្រូវការចាំបាច់ត្រូវតែមានការចរចា។
ឆ្នាំ ១៩៨៤ នៅពេលដែល ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ស្ថិតនៅជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស មានការរៀបចំជំនួបមួយ រវាងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ដែលជួយរៀបចំដោយរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសបារាំង នាពេលនោះ។ ប៉ុន្តែ ជំនួបនេះត្រូវបានអាក់ខានអាស្រ័យដោយប្រទេសមួយចំនួន និងក្រុមខ្មែរក្រហមជំទាស់។
បន្ទាប់ពី ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តី នាខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៨៥ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ និងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រឹងប្រែងសារជាថ្មីម្តងទៀត ក្នុងការស្វែងរកការចរចាជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ។ ការខិតខំលើកនេះប្រើរយៈពេលវែងបង្គួរ ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីមិត្តភក្តិបរទេស និងឥស្សរជនខ្មែរមួយចំនួន ក្នុងនោះ លោកស្រី ពុង ឈីវហ្កិច បច្ចុប្បន្នជាប្រធានអង្គការលីកាដូ ជាអ្នកប្រឹងប្រែងខ្លាំងជាងគេ ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងពីសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ មកខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ព្រមទាំងជួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំយ៉ាងច្រើនពេលចរចានៅទីក្រុងប៉ារីស។ ខ្ញុំសូមយកឱកាសនេះថ្លែងអំណរគុណចំពោះបងស្រី ពុង ឈីវហ្កិច ដែលបានធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិភាពនៅកម្ពុជា។
ទោះបីមានការលំបាកដោយសារប្រទេសមួយចំនួន និងភាគីខ្មែរក្រហម ព្រមទាំងភាគីរណសិរ្សរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជំទាស់ ប៉ុន្តែ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានសម្រេចព្រះទ័យធ្វើការចរចាជាមួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ។ ការចាប់ផ្តើមការចរចាដំបូង គឺនៅថ្ងៃទី ០២ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧ នៅ FERE-EN-TARDENOIS នៅប្រទេសបារាំងដែលការចរចានេះមានសេចក្តីប្រកាសរួម ដែលឡាយព្រះហស្តលេខាដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ (ជំនួបចរចា សីហនុ-ហ៊ុន សែន នៅ FERE-EN-TARDENOIS ថ្ងៃទី ០២-០៤ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧)។ ការចរចា សីហនុ-ហ៊ុន សែន លើកទី ២ ប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី ២០-២១ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៨៨ នៅ SAINT-GERMAIN-EN-LAYE ប្រទេសបារាំង។
ចាប់ផ្តើមពីជំនួបបើកផ្លូវរវាង សីហនុ-ហ៊ុន សែន ទាំងពីរលើក ចរន្តស្វែងរកដំណោះស្រាយនយោបាយនៅកម្ពុជាកាន់តែរីកធំឡើង វេទិកាចរចាត្រូវបានពង្រីករវាងភាគីកម្ពុជា និងមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រទេសមួយចំនូន ដូចជា JIM1, JIM2, IMC រហូតទៅដល់សន្និសីទទីក្រុងប៉ារីស ដែលបានបើកធ្វើតាំងពីខែ កក្កដា និងខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៨៩ តែពុំមានលទ្ធផល។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ត្រូវរកមធ្យោបាយ ដើម្បីធ្វើការជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ តាមរយៈការរៀបចំឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ហៅថា អេស អិន ស៊ី (SNC) ដែលចែកចេញជា ៣ ដំណាក់កាល៖
ដំណាក់កាលទី ១៖ ថ្ងៃទី ២១ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩០ ចុះហត្ថលេខារវាងសម្តេចព្រះរោត្តម សីហនុ និងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ នៅទីក្រុងបាងកក។
ដំណាក់កាលទី ២៖ ថ្ងៃទី ០៤-០៥ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩០ ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ដែលចុះហត្ថលេខារវាង សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងនាមប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អមដំណើរដោយសម្តេច សឺន សាន ក្នុងនាមនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ តែពហិកាដោយលោក ខៀវ សំផន ដែលជាអនុប្រធានរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ជាមួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បង្កើតឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់តាមរូបមន្ត ៦+៦ ឬ ៦+២+២+២=១២ មានន័យថា ត្រីភាគី ក្នុងមួយភាគីដាក់មនុស្ស ២ នាក់ ឯរដ្ឋកម្ពុជាដាក់មនុស្ស ៦ នាក់។
ដំណាក់កាលទី ៣៖ ថ្ងៃទី ០៩-១០ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី រៀបចំ បញ្ជីឈ្មោះសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ដែលពេលនោះ ភាគីហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ពុំមានព្រះនាមសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នោះទេ ព្រោះព្រះអង្គពុំបានយាងទៅហ្សាកាតានោះទេ ហើយត្រូវជំនួសដោយ សម្តេចចៅ សែន កុសល។
ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ធ្វើឡើងនៅទី ១៦-១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកក ប៉ុន្តែការប្រជុំនេះពុំមានលទ្ធផលសូម្បីតែបន្តិច។
បន្ទាប់ពីមានការជ្រោមជ្រែងប្រទេសធំទាំង ៥ ដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយរៀបចំជាពង្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពី ដំណោះស្រាយនយោបាយចំពោះបញ្ហាកម្ពុជា ប៉ុន្តែ ដំណើរនៅតែមិនទៅមុខ។
ជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ និងសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានខិតខំសារជាថ្មី នៅថ្ងៃទី ០២ និងថ្ងៃទី ០៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩១ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បានព្រមព្រៀងគ្នាជាសម្ងាត់ ដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ, សម្តេចម៉ែ, រាជវង្សានុវង្ស នឹងយាងមករួមរស់ជាមួយរដ្ឋកម្ពុជា ដោយរក្សាទុកនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, ទង់ជាតិ, ភ្លេងជាតិរបស់រដ្ឋកម្ពុជា, សម្តេច ហេង សំរិន នៅតែជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ សម្តេច ជា ស៊ីម នៅតែជាប្រធានរដ្ឋសភា ឯខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ នៅតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រី តែព្រះអង្គបានស្នើឲ្យបង្កើតឡើងនូវគណៈប្រធានជាតិ ដែលព្រះអង្គជាប្រធាន ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាអនុប្រធាន ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានឯកភាពលើសំណើនេះ។ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានមានបន្ទូលម្តងហើយម្តងទៀត ប្រាប់ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំថា ទោះមាន ឬគ្មានដំណោះស្រាយនយោបាយ ក៏ខ្ញុំត្រូវតែវិលត្រឡប់ទៅនៅជាមួយឯកឧត្តម ហ៊ុន សែន ដែរ ព្រោះមិនអាចនៅជាមួយពួកខ្មែរក្រហមបានបន្តទៀតទេ។
ការសម្ងាត់ត្រូវបានបែកធ្លាយនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ វាជាសម្ពាធខាងនយោបាយដ៏ធំមួយ សម្រាប់ ពួកខ្មែរក្រហម និងបរទេសខ្លះ។ ដើម្បីកុំឲ្យសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ យាងមកកម្ពុជាតែអង្គឯង ក្រៅដំ ណោះស្រាយនយោបាយ ប្រទេសមួយចំនួនបានរកវិធីរារាំង តាមរយៈការដាក់បញ្ចូលសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ទៅជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជំនួសសម្តេច ចៅ សែន កុសល។ ចាប់ពីពេលនោះមក អ្វីៗគឺដើរលឿនណាស់ នៅថ្ងៃទី ២៤-២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩១ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់បានប្រជុំឡើង វិញនៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ជាប្រធានអង្គប្រជុំ តែមិន មែនជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ទេ។ លោក ខៀវ សំផន បានបន្ទន់ឥរិយាបថ ព្រមប្រកាសឈប់បាញ់ និងឈប់ទទួលយកជំនួយយោធាបរទេស ដែលជាលើកដំបូងនៃការបន្ទន់ឥរិយាបថពីភាគីរឹងរុះមួយនេះ។
ថ្ងៃទី ១៦ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់នៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ពេលនោះហើយដែលខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំបានជួបជាសម្ងាត់ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងថ្វាយព្រះរាជតួនាទីព្រះអង្គជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ដែលឡាយព្រះហស្ដលេខា និងហត្ថលេខា ដោយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ លើសេចក្តីប្រកាសរួមមួយដែលព្រាងឡើងដោយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំផ្ទាល់ និងដោយមានការយល់ព្រមពីសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ។ (នឹងមានភ្ជាប់ជាមួយនូវសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ)។
អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពល្អប្រសើរ ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ បូកប្រទេសធំទាំង ៥ សហប្រធាន សន្និសីទទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានបារាំង និងឥណ្ឌូនេស៊ី ព្រមទាំងតំណាងពិសេសរបស់អគ្គលេខាអង្គការសហប្រជាជាតិបានបន្តធ្វើពីថ្ងៃទី ២៦-៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៩១ នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។
ចំណុច ៣ ដែលសំខាន់នាដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការចរចា រួមមាន៖
ទី ១៖ ការឈប់បាញ់ និងការរំសាយកងទ័ព ការឈប់បាញ់ យើងបានឯកភាពឈប់បាញ់នៅនឹងកន្លែង ភាគីណានៅទីណាត្រូវឈរជើងនៅទីនោះ។ អ្វីដែលលំបាក គឺការរំសាយកងទ័ព។ ត្រីភាគីតំណាងដោយ លោក ខៀវ សំផន បានស្នើភាគីនីមួយៗរក្សាទុកកងទ័ពចំនួន ២ ០០០ នាក់ តាមរូបមន្តនេះ ត្រីភាគីនឹង រក្សាទុកបានកងទ័ពចំនួន ៦,០០០ នាក់ដែលតាមការប៉ាន់ស្មានពេលនោះ កងទ័ពទាំង ៣ ភាគីមានមិនដល់ ៤០, ០០០ នាក់ ហើយគ្រប់គ្រងទឹកដីមិនដល់ ១០ ភាគរយ។ ឯរដ្ឋកម្ពុជាដែលមានកងទ័ពជាង ១៤០,០០០ នាក់ និងគ្រប់គ្រងទឹកដីជាង ៩០ ភាគរយ ក៏រក្សាកងទ័ពបាន ២,០០០ នាក់ ដូចគេឯងដែរ។ ដើម្បីរកច្រកចេញ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំបានពិគ្រោះជាមួយឯកឧត្តម ទៀ បាញ់ និងឯកឧត្តម ហោ ណាំហុង អំពីលទ្ធភាពរំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ បន្ទាប់ពីការពិគ្រោះគ្នាហើយ នាថ្ងៃបន្ទាប់ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បាន អញ្ជើញប្រធានគណៈប្រតិភូបារាំង ដែលជាសហប្រធានសន្និសីទប៉ារីសមកស្រស់ស្រូបពេលព្រឹក ហើយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានសួរទៅកាន់ប្រធានប្រតិភូបារាំងថា ប្រសិនបើរំសាយកងទ័ពចំនួន ៧០ ភាគរយ តើប្រទេសធំទាំង ៥ យល់យ៉ាងណា? ប្រធានប្រតិភូបារាំងបានឆ្លើយតបមកខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំវិញថា ច្បាស់ជាមានការគាំទ្រ។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានប្រាប់ទៅប្រធានប្រតិភូបារាំងថា លោក ខៀវ សំផន និងលោក សឺន សាន រង់ចាំតែជំទាស់នឹងការស្នើរបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ សូមឯកឧត្តមទៅទូលថ្វាយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ថាប្រទេសធំទាំង ៥ មានបំណងឱ្យភាគីកម្ពុជារំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ ពេលសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ លើកឡើងខ្ញុំនឹងគាំទ្រភ្លាម។
អ្វីៗដូចគ្រោងទុក ពេលបើកអង្គប្រជុំ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានប្រាប់អង្គប្រជុំថា ប្រទេសធំទាំង ៥ មាន បំណងឱ្យភាគីកម្ពុជារំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ ពេលនោះខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានប្រកាសគាំទ្រភ្លាម បន្ទាប់ទៅ លោក ខៀវ សំផន លោក សឺន សាន ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ បានប្រកាសគាំទ្រដូចគ្នាដែរ។ ត្រង់នេះមានន័យថា នំរបស់ ហ៊ុន សែន ផលិតផ្ញើតាមអ្នកដទៃ មកឱ្យ ហ៊ុន សែន ទទួលទានវិញឆ្ងាញ់ពិសារ។
ដូច្នេះ ប្រធានបទលើការឈប់បាញ់ និងរំសាយកងទ័ពត្រូវបានដោះស្រាយនៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។
ទី ២៖ អំពីប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត ពង្រៀងប្រទេសធំទាំង ៥ គឺប្រព័ន្ធសមាមាត្រទូទាំងប្រទេស ឯភាគីរដ្ឋកម្ពុជាស្នើ ឡើងនូវប្រព័ន្ធឯកត្តនាម។ ចំណុចនេះ មិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាទេ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានមក ពិភាក្សាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំនៅក្នុងប្រទេស ហើយសម្រេចស្នើឡើងនូវរូបមន្តប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្ត ហើយត្រូវបានភាគីទាំងអស់យល់ព្រមនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ពេលប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិពីថ្ងៃ ១៤-២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១។ ប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្តកំពុងប្រើប្រាស់ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ទី ៣៖ អំពីសិទ្ធិសម្រេចចុងក្រោយ ពង្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវប្រគល់ទៅអោយប្រធានអាជ្ញាធរអាសន្នរបស់ អង្គការសហប្រជាជាតិហៅកាត់ថា « អ៊ុនតាក់» ឯខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ខាងភាគីរដ្ឋកម្ពុជាចង់ថ្វាយសិទ្ធិសម្រេច ចុងក្រោយនេះទៅសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងឋានៈព្រះអង្គជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់។ ចំណុចនេះ មិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅប៉ាតាយ៉ាទេ តែត្រូវបានដោះស្រាយនៅទីស្នាក់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលពេលនោះខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំប្រៀបបានដូចជា កស្ថិតនៅលើជ្រុញ ព្រោះនៅពេលចូលដល់កន្លែងប្រជុំអង្គការ សហប្រជាជាតិ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានឃើញព្រះរាជសាររបស់សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅលើតុផ្ញើជូន ឯកឧត្តម ប៉េរ៉េស ដឺគូអេឡា អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិនាពេលនោះ ដោយមានន័យថាសិទ្ធិ សម្រេចចុងក្រោយដោយប្រធាន អេស អ៊ិន ស៊ី ឬប្រធាន អ៊ុន តាក់អាស្រ័យលើ ឯកឧត្តម ហ៊ុន សែន ជាអ្នកសម្រេច។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ គ្មានជម្រើសក្រៅតែពីការយល់ព្រមនោះទេ។ អ្វីៗដែលត្រូវដោះស្រាយរួច រាល់នៅពេលដែល អេសអ៊ិនស៊ី ចូលកាន់កាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១ រាប់ទាំងកំណត់ យកថ្ងៃទី ២១ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ ជាថ្ងៃចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងប៉ារីសផងដែរ។
យោងទៅលើអ្វីដែលជាការរៀបរាប់ដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាព វាមានការលំបាកតែវាប្រសើរជាងការបន្ត សង្រ្គាម។ យើងបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសង្រ្គាមទាំងស្រុង ដំណាក់កាលវាយផង ចរចាផង និងដំណាក់ កាលសន្តិភាពទាំងស្រុង។ អ្វីដែលកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសចង់បាន តែអ៊ុនតាក់មិនអាចសម្រេចបាន គឺនៅពេល ដែលអ៊ុន តាក់ដកចេញ បានបន្សល់ទុកអោយកម្ពុជាមានតំបន់ត្រួតត្រាពីរ និងរដ្ឋាភិបាលពីរ។ ជម្រើសចុង ក្រោយសម្រាប់សន្តិភាពទាំងស្រុងនៅកម្ពុជា គឺការដាក់ចេញ និងអនុវត្តនូវនយោបាយឈ្នះៗដែលបានអនុវត្តដ៏ជោគជ័យពីឆ្នាំ ១៩៩៦-១៩៩៨ នេះជាសន្តិភាពដែលជនជាតិកម្ពុជាបានរួមគ្នាបង្កើតឡើងដោយ ខ្លួនឯង គ្មានអ្នកឈ្នះ គ្មានអ្នកចាញ់ និងឯកភាពជាតិ ឯកភាពទឹកដី ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិជាង ៥០០ ឆ្នាំ ដែលកម្ពុជា ជាប្រទេសមួយ មានតំបន់ត្រួតត្រាមួយ មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញាមួយ មានមហាក្សត្រមួយ មានរាជរដ្ឋា ភិបាលតែមួយមានកម្លាំងប្រដាប់អាវុធតែមួយ គ្មានការបែងចែក ដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវរួមគ្នារក្សា នូវសន្តិភាពនេះ៕
នៅប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតទេ ខួបលើកទី ២៤ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស (២៣/១០/១៩៩១-២៣/១០/២០១៥) នឹងឈានមកដល់។ អនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានរំលឹកខ្លះៗ ពីប្រវត្តិពាក់ព័ន្ធទៅនឹងដំណើរការរកសន្តិភាពនៅកម្ពុជា។
ដោយយល់ឃើញថា ការបន្តសង្គ្រាមមានតែធ្វើឲ្យប្រជាជនរងទុក្ខវេទនាតែប៉ុណ្ណោះ និងក្នុងគោលបំណងស្វែងរកសន្តិភាព និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ក៏ដូចជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនាសម័យនោះបានប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីស្វែងរកនូវដំណោះស្រាយនយោបាយមួយ។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយនយោបាយ តម្រូវការចាំបាច់ត្រូវតែមានការចរចា។
ឆ្នាំ ១៩៨៤ នៅពេលដែល ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ស្ថិតនៅជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស មានការរៀបចំជំនួបមួយ រវាងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ដែលជួយរៀបចំដោយរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសបារាំង នាពេលនោះ។ ប៉ុន្តែ ជំនួបនេះត្រូវបានអាក់ខានអាស្រ័យដោយប្រទេសមួយចំនួន និងក្រុមខ្មែរក្រហមជំទាស់។
បន្ទាប់ពី ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តី នាខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៨៥ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ និងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រឹងប្រែងសារជាថ្មីម្តងទៀត ក្នុងការស្វែងរកការចរចាជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ។ ការខិតខំលើកនេះប្រើរយៈពេលវែងបង្គួរ ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីមិត្តភក្តិបរទេស និងឥស្សរជនខ្មែរមួយចំនួន ក្នុងនោះ លោកស្រី ពុង ឈីវហ្កិច បច្ចុប្បន្នជាប្រធានអង្គការលីកាដូ ជាអ្នកប្រឹងប្រែងខ្លាំងជាងគេ ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងពីសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ មកខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ព្រមទាំងជួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំយ៉ាងច្រើនពេលចរចានៅទីក្រុងប៉ារីស។ ខ្ញុំសូមយកឱកាសនេះថ្លែងអំណរគុណចំពោះបងស្រី ពុង ឈីវហ្កិច ដែលបានធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិភាពនៅកម្ពុជា។
ទោះបីមានការលំបាកដោយសារប្រទេសមួយចំនួន និងភាគីខ្មែរក្រហម ព្រមទាំងភាគីរណសិរ្សរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជំទាស់ ប៉ុន្តែ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានសម្រេចព្រះទ័យធ្វើការចរចាជាមួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ។ ការចាប់ផ្តើមការចរចាដំបូង គឺនៅថ្ងៃទី ០២ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧ នៅ FERE-EN-TARDENOIS នៅប្រទេសបារាំងដែលការចរចានេះមានសេចក្តីប្រកាសរួម ដែលឡាយព្រះហស្តលេខាដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ (ជំនួបចរចា សីហនុ-ហ៊ុន សែន នៅ FERE-EN-TARDENOIS ថ្ងៃទី ០២-០៤ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧)។ ការចរចា សីហនុ-ហ៊ុន សែន លើកទី ២ ប្រព្រឹត្តឡើងនៅថ្ងៃទី ២០-២១ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៨៨ នៅ SAINT-GERMAIN-EN-LAYE ប្រទេសបារាំង។
ចាប់ផ្តើមពីជំនួបបើកផ្លូវរវាង សីហនុ-ហ៊ុន សែន ទាំងពីរលើក ចរន្តស្វែងរកដំណោះស្រាយនយោបាយនៅកម្ពុជាកាន់តែរីកធំឡើង វេទិកាចរចាត្រូវបានពង្រីករវាងភាគីកម្ពុជា និងមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រទេសមួយចំនូន ដូចជា JIM1, JIM2, IMC រហូតទៅដល់សន្និសីទទីក្រុងប៉ារីស ដែលបានបើកធ្វើតាំងពីខែ កក្កដា និងខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៨៩ តែពុំមានលទ្ធផល។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ត្រូវរកមធ្យោបាយ ដើម្បីធ្វើការជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ តាមរយៈការរៀបចំឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ហៅថា អេស អិន ស៊ី (SNC) ដែលចែកចេញជា ៣ ដំណាក់កាល៖
ដំណាក់កាលទី ១៖ ថ្ងៃទី ២១ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩០ ចុះហត្ថលេខារវាងសម្តេចព្រះរោត្តម សីហនុ និងខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ នៅទីក្រុងបាងកក។
ដំណាក់កាលទី ២៖ ថ្ងៃទី ០៤-០៥ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩០ ទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ដែលចុះហត្ថលេខារវាង សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងនាមប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អមដំណើរដោយសម្តេច សឺន សាន ក្នុងនាមនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ តែពហិកាដោយលោក ខៀវ សំផន ដែលជាអនុប្រធានរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ជាមួយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បង្កើតឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់តាមរូបមន្ត ៦+៦ ឬ ៦+២+២+២=១២ មានន័យថា ត្រីភាគី ក្នុងមួយភាគីដាក់មនុស្ស ២ នាក់ ឯរដ្ឋកម្ពុជាដាក់មនុស្ស ៦ នាក់។
ដំណាក់កាលទី ៣៖ ថ្ងៃទី ០៩-១០ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី រៀបចំ បញ្ជីឈ្មោះសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ដែលពេលនោះ ភាគីហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ពុំមានព្រះនាមសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ នោះទេ ព្រោះព្រះអង្គពុំបានយាងទៅហ្សាកាតានោះទេ ហើយត្រូវជំនួសដោយ សម្តេចចៅ សែន កុសល។
ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ធ្វើឡើងនៅទី ១៦-១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩០ នៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកក ប៉ុន្តែការប្រជុំនេះពុំមានលទ្ធផលសូម្បីតែបន្តិច។
បន្ទាប់ពីមានការជ្រោមជ្រែងប្រទេសធំទាំង ៥ ដែលជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយរៀបចំជាពង្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពី ដំណោះស្រាយនយោបាយចំពោះបញ្ហាកម្ពុជា ប៉ុន្តែ ដំណើរនៅតែមិនទៅមុខ។
ជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ និងសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានខិតខំសារជាថ្មី នៅថ្ងៃទី ០២ និងថ្ងៃទី ០៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩១ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បានព្រមព្រៀងគ្នាជាសម្ងាត់ ដោយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ, សម្តេចម៉ែ, រាជវង្សានុវង្ស នឹងយាងមករួមរស់ជាមួយរដ្ឋកម្ពុជា ដោយរក្សាទុកនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញ, ទង់ជាតិ, ភ្លេងជាតិរបស់រដ្ឋកម្ពុជា, សម្តេច ហេង សំរិន នៅតែជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ សម្តេច ជា ស៊ីម នៅតែជាប្រធានរដ្ឋសភា ឯខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ នៅតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រី តែព្រះអង្គបានស្នើឲ្យបង្កើតឡើងនូវគណៈប្រធានជាតិ ដែលព្រះអង្គជាប្រធាន ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ជាអនុប្រធាន ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានឯកភាពលើសំណើនេះ។ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានមានបន្ទូលម្តងហើយម្តងទៀត ប្រាប់ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំថា ទោះមាន ឬគ្មានដំណោះស្រាយនយោបាយ ក៏ខ្ញុំត្រូវតែវិលត្រឡប់ទៅនៅជាមួយឯកឧត្តម ហ៊ុន សែន ដែរ ព្រោះមិនអាចនៅជាមួយពួកខ្មែរក្រហមបានបន្តទៀតទេ។
ការសម្ងាត់ត្រូវបានបែកធ្លាយនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ វាជាសម្ពាធខាងនយោបាយដ៏ធំមួយ សម្រាប់ ពួកខ្មែរក្រហម និងបរទេសខ្លះ។ ដើម្បីកុំឲ្យសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ យាងមកកម្ពុជាតែអង្គឯង ក្រៅដំ ណោះស្រាយនយោបាយ ប្រទេសមួយចំនួនបានរកវិធីរារាំង តាមរយៈការដាក់បញ្ចូលសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ទៅជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ជំនួសសម្តេច ចៅ សែន កុសល។ ចាប់ពីពេលនោះមក អ្វីៗគឺដើរលឿនណាស់ នៅថ្ងៃទី ២៤-២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩១ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់បានប្រជុំឡើង វិញនៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ជាប្រធានអង្គប្រជុំ តែមិន មែនជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ទេ។ លោក ខៀវ សំផន បានបន្ទន់ឥរិយាបថ ព្រមប្រកាសឈប់បាញ់ និងឈប់ទទួលយកជំនួយយោធាបរទេស ដែលជាលើកដំបូងនៃការបន្ទន់ឥរិយាបថពីភាគីរឹងរុះមួយនេះ។
ថ្ងៃទី ១៦ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩១ ប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់នៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ពេលនោះហើយដែលខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំបានជួបជាសម្ងាត់ជាមួយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងថ្វាយព្រះរាជតួនាទីព្រះអង្គជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ដែលឡាយព្រះហស្ដលេខា និងហត្ថលេខា ដោយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ លើសេចក្តីប្រកាសរួមមួយដែលព្រាងឡើងដោយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំផ្ទាល់ និងដោយមានការយល់ព្រមពីសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ។ (នឹងមានភ្ជាប់ជាមួយនូវសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ)។
អ្វីៗស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពល្អប្រសើរ ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ បូកប្រទេសធំទាំង ៥ សហប្រធាន សន្និសីទទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានបារាំង និងឥណ្ឌូនេស៊ី ព្រមទាំងតំណាងពិសេសរបស់អគ្គលេខាអង្គការសហប្រជាជាតិបានបន្តធ្វើពីថ្ងៃទី ២៦-៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៩១ នៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។
ចំណុច ៣ ដែលសំខាន់នាដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការចរចា រួមមាន៖
ទី ១៖ ការឈប់បាញ់ និងការរំសាយកងទ័ព ការឈប់បាញ់ យើងបានឯកភាពឈប់បាញ់នៅនឹងកន្លែង ភាគីណានៅទីណាត្រូវឈរជើងនៅទីនោះ។ អ្វីដែលលំបាក គឺការរំសាយកងទ័ព។ ត្រីភាគីតំណាងដោយ លោក ខៀវ សំផន បានស្នើភាគីនីមួយៗរក្សាទុកកងទ័ពចំនួន ២ ០០០ នាក់ តាមរូបមន្តនេះ ត្រីភាគីនឹង រក្សាទុកបានកងទ័ពចំនួន ៦,០០០ នាក់ដែលតាមការប៉ាន់ស្មានពេលនោះ កងទ័ពទាំង ៣ ភាគីមានមិនដល់ ៤០, ០០០ នាក់ ហើយគ្រប់គ្រងទឹកដីមិនដល់ ១០ ភាគរយ។ ឯរដ្ឋកម្ពុជាដែលមានកងទ័ពជាង ១៤០,០០០ នាក់ និងគ្រប់គ្រងទឹកដីជាង ៩០ ភាគរយ ក៏រក្សាកងទ័ពបាន ២,០០០ នាក់ ដូចគេឯងដែរ។ ដើម្បីរកច្រកចេញ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំបានពិគ្រោះជាមួយឯកឧត្តម ទៀ បាញ់ និងឯកឧត្តម ហោ ណាំហុង អំពីលទ្ធភាពរំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ បន្ទាប់ពីការពិគ្រោះគ្នាហើយ នាថ្ងៃបន្ទាប់ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បាន អញ្ជើញប្រធានគណៈប្រតិភូបារាំង ដែលជាសហប្រធានសន្និសីទប៉ារីសមកស្រស់ស្រូបពេលព្រឹក ហើយខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានសួរទៅកាន់ប្រធានប្រតិភូបារាំងថា ប្រសិនបើរំសាយកងទ័ពចំនួន ៧០ ភាគរយ តើប្រទេសធំទាំង ៥ យល់យ៉ាងណា? ប្រធានប្រតិភូបារាំងបានឆ្លើយតបមកខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំវិញថា ច្បាស់ជាមានការគាំទ្រ។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានប្រាប់ទៅប្រធានប្រតិភូបារាំងថា លោក ខៀវ សំផន និងលោក សឺន សាន រង់ចាំតែជំទាស់នឹងការស្នើរបស់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ សូមឯកឧត្តមទៅទូលថ្វាយសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ថាប្រទេសធំទាំង ៥ មានបំណងឱ្យភាគីកម្ពុជារំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ ពេលសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ លើកឡើងខ្ញុំនឹងគាំទ្រភ្លាម។
អ្វីៗដូចគ្រោងទុក ពេលបើកអង្គប្រជុំ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានប្រាប់អង្គប្រជុំថា ប្រទេសធំទាំង ៥ មាន បំណងឱ្យភាគីកម្ពុជារំសាយកងទ័ព ៧០ ភាគរយ ពេលនោះខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានប្រកាសគាំទ្រភ្លាម បន្ទាប់ទៅ លោក ខៀវ សំផន លោក សឺន សាន ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ បានប្រកាសគាំទ្រដូចគ្នាដែរ។ ត្រង់នេះមានន័យថា នំរបស់ ហ៊ុន សែន ផលិតផ្ញើតាមអ្នកដទៃ មកឱ្យ ហ៊ុន សែន ទទួលទានវិញឆ្ងាញ់ពិសារ។
ដូច្នេះ ប្រធានបទលើការឈប់បាញ់ និងរំសាយកងទ័ពត្រូវបានដោះស្រាយនៅប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ។
ទី ២៖ អំពីប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត ពង្រៀងប្រទេសធំទាំង ៥ គឺប្រព័ន្ធសមាមាត្រទូទាំងប្រទេស ឯភាគីរដ្ឋកម្ពុជាស្នើ ឡើងនូវប្រព័ន្ធឯកត្តនាម។ ចំណុចនេះ មិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាទេ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានមក ពិភាក្សាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំនៅក្នុងប្រទេស ហើយសម្រេចស្នើឡើងនូវរូបមន្តប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្ត ហើយត្រូវបានភាគីទាំងអស់យល់ព្រមនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ពេលប្រជុំអង្គការសហប្រជាជាតិពីថ្ងៃ ១៤-២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១។ ប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្តកំពុងប្រើប្រាស់ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ទី ៣៖ អំពីសិទ្ធិសម្រេចចុងក្រោយ ពង្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវប្រគល់ទៅអោយប្រធានអាជ្ញាធរអាសន្នរបស់ អង្គការសហប្រជាជាតិហៅកាត់ថា « អ៊ុនតាក់» ឯខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ ខាងភាគីរដ្ឋកម្ពុជាចង់ថ្វាយសិទ្ធិសម្រេច ចុងក្រោយនេះទៅសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងឋានៈព្រះអង្គជាព្រះប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់។ ចំណុចនេះ មិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅប៉ាតាយ៉ាទេ តែត្រូវបានដោះស្រាយនៅទីស្នាក់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលពេលនោះខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំប្រៀបបានដូចជា កស្ថិតនៅលើជ្រុញ ព្រោះនៅពេលចូលដល់កន្លែងប្រជុំអង្គការ សហប្រជាជាតិ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ បានឃើញព្រះរាជសាររបស់សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅលើតុផ្ញើជូន ឯកឧត្តម ប៉េរ៉េស ដឺគូអេឡា អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិនាពេលនោះ ដោយមានន័យថាសិទ្ធិ សម្រេចចុងក្រោយដោយប្រធាន អេស អ៊ិន ស៊ី ឬប្រធាន អ៊ុន តាក់អាស្រ័យលើ ឯកឧត្តម ហ៊ុន សែន ជាអ្នកសម្រេច។ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំ គ្មានជម្រើសក្រៅតែពីការយល់ព្រមនោះទេ។ អ្វីៗដែលត្រូវដោះស្រាយរួច រាល់នៅពេលដែល អេសអ៊ិនស៊ី ចូលកាន់កាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩១ រាប់ទាំងកំណត់ យកថ្ងៃទី ២១ តុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ ជាថ្ងៃចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងប៉ារីសផងដែរ។
យោងទៅលើអ្វីដែលជាការរៀបរាប់ដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាព វាមានការលំបាកតែវាប្រសើរជាងការបន្ត សង្រ្គាម។ យើងបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសង្រ្គាមទាំងស្រុង ដំណាក់កាលវាយផង ចរចាផង និងដំណាក់ កាលសន្តិភាពទាំងស្រុង។ អ្វីដែលកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសចង់បាន តែអ៊ុនតាក់មិនអាចសម្រេចបាន គឺនៅពេល ដែលអ៊ុន តាក់ដកចេញ បានបន្សល់ទុកអោយកម្ពុជាមានតំបន់ត្រួតត្រាពីរ និងរដ្ឋាភិបាលពីរ។ ជម្រើសចុង ក្រោយសម្រាប់សន្តិភាពទាំងស្រុងនៅកម្ពុជា គឺការដាក់ចេញ និងអនុវត្តនូវនយោបាយឈ្នះៗដែលបានអនុវត្តដ៏ជោគជ័យពីឆ្នាំ ១៩៩៦-១៩៩៨ នេះជាសន្តិភាពដែលជនជាតិកម្ពុជាបានរួមគ្នាបង្កើតឡើងដោយ ខ្លួនឯង គ្មានអ្នកឈ្នះ គ្មានអ្នកចាញ់ និងឯកភាពជាតិ ឯកភាពទឹកដី ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិជាង ៥០០ ឆ្នាំ ដែលកម្ពុជា ជាប្រទេសមួយ មានតំបន់ត្រួតត្រាមួយ មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញាមួយ មានមហាក្សត្រមួយ មានរាជរដ្ឋា ភិបាលតែមួយមានកម្លាំងប្រដាប់អាវុធតែមួយ គ្មានការបែងចែក ដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវរួមគ្នារក្សា នូវសន្តិភាពនេះ៕
Subscribe to:
Posts (Atom)